Loopdop Doep se nasaat --- (Hoofstuk 8)

Dit wat ek in die testament voor my lees, laat dit stil raak diep binne in my.

Ma was ‘n multi-miljoenêr en sy het altyd daarna verwys hoe pa ons op die rand van bankrotskap gelos het. Ons lewenswyse het egter die teendeel vertel.

Ek het nie geweet wat studieskuld was nie.

My blik dwaal na Duiker se groen bakkie en die onthou spring in my kop op van my bakkie wat Ma vir my gekoop het om klas toe mee te ry.

 

Dit was ook die Datsun 1200 soos Duiker s’n. Myne was net so kapoengeel met ‘n donkerbruin vinyl dak.

Ek glimlag stil in my binnekant aan die herinneringe wat met die einste bakkie gepaard gaan.

 

Ek kan egter nie die testament-ding net so in die lug laat hang nie.

Hier moet iemand op die dorp wees wat vir my klarigheid kan gee en ook verduidelik watter testament die geldige een is.

 

Sussa trek weer Ma se lêer nader. Die vraagteken op haar gesig en die hand wat bokant die lêer huiwer is duidelik. Sy vra toestemming om weer in die lêer te blaai.

Vir ‘n wonder is daar nie ‘n lang sigaret tussen haar vingers nie.

Met die een hand blaai sy deur die papiere en die ander hand soek-soek na die wynglas om ingedagte ‘n sluk te vat.

 

Terwyl sy blaai kan ek maar net sowel alles vra wat in my opkom.

 

          “Wie in hierdie dorp sal vir Ma en Pa hulle testamente opgestel het?”

 

Duiker sit sy elmboë op die tafel en steek ‘n vars sigaret aan. So tussen die rook deur sluk hy eers aan sy dop voor hy antwoord.

 

          “Vir Loopdop sou dit Giel Goosen gewees het. Wie Netta s’n gedoen het weet ek nie. Sy het seker maar uitgewyk stad toe. Want alles in hierdie dorp was mos fokken agterlik volgens haar.”

 

Sussa trek ons aandag;

          “Toe nie. Kyk na die briefhoof van die verskillende testamente. Almal is G Goosen en Vennote.”

 

Ons kyk afwagtend na haar toe terwyl sy verder blaai.

Heel agter in die lêer trek sy ‘n dokument uit. Ook met Goosen se briefhoof.

Sy hou die brief op soos ‘n skild.

          “Hier is Loopdop se testament wat sê, langslewende erf alles”

 

Sy plaas die drie dokumente langs mekaar op die tafel tussen die dopglase wat sy versigtig eenkant toe stoot.

Druk met haar vinger op elke datum.

 

Skippie steek vir haar ‘n sigaret aan en terwyl hy dit tussen haar vingers plaas sê sy ietwat afwesig.

 

          “Hierdie datums kom nie ooreen nie. Duiker volgens jou was Loopdop se testament hierdie een wat praat van die langslewende.”

 

Sy maak eers tyd om haar longe met rook te vul, ‘n sluk rooiwyn te vat en dan praat sy weer.

          “Loopdop is in April 1985 vermis geraak en later as dood aangegee.

Hierdie testament wat uit Netta se lêer kom is volgens die datum opgestel in November 1979.”

 

Sy laat haar woorde hang en Skippie maak van die geleentheid gebruik om sy verveling te kenne te gee:

 

          “As fok Sussa. Waar wil jy nou speuder speel?” Hy spreek die woord ‘speel’ ook uit met ‘n eu-klank – ‘speul’

 

Sussa vererg haar en druk die papiere onder sy neus in;

          “Skippie, ‘n blinde kan met ‘n stok aanvoel hier gaan nonsens aan. Kyk – kyk hier.”

Sy druk op die datum onder aan die testament wat uit Pa se lêer kom.

 

          “Hier is die datum op Loopdop se testament 18 Maart 1985.”

Sy praat nie verder nie en haar stilbly spel “wat sê jy nou ou kêrel?”

 

Skippie se “Tsaag!” gaan gepaard daarmee dat hy opstaan en vir hom sitplek in die kroeg gaan soek.  

 

Ons sit vir ‘n wyle in stilte. Elkeen hou homself besig met sy eie verversings en gedagtes.

 

My gedagtes draai by Babbels en Dirk Bruwer. En hoekom sal Pa die plaas verkoop aan die man wat die oorsaak is van al die ellende wat vir Ma, haar familie … en op ‘n sekere manier ook vir my … getref het?

 

         “Waar is hierdie plaas Driedraai wat ter sprake is in die testament?” uiter ek die vraag in my kop hardop.

 

Ek kan sien die dop doen sy werk as Duiker sy kop stadig na my toe draai. Sy vingers soek sy mond om aan die sigaret te kan trek.

 

Sussa blaas haar sigaret se rook oudergewoonte met die kop skeef gedraai die lug in.

 

Die seemeeus wat in die pad sit, fladder-hop nader met die hoop hulle word gevoer.

 

Alhoewel Duiker se tong swaar is, is sy spraak nog helder.

          “Wat wil jy maak as jy weet.”

 

          “Ek wil daarheen gaan natuurlik. Miskien is daar antwoorde wat ek nie hier in die testamente kry nie.”

 

Hy ruk sy breë skouers, wat al verkrom het met die ouderdom, so regop as moontlik;

          “Is jy nou bedonnerd. Vir wat wil jy syntoe gaan? Die man het nog die bliksemse vermetelheid om jou erfporsie onder jou pa uit te koop en jy wil met hom gaan heul!”

 

Ek vererg my vir hom. Hou my asem vir ‘n oomblik in om hom nie bars terug te antwoord nie.

Die vet weet hierdie mense het ‘n manier om ‘n ding te sê wat my stroop van al my nerwe.

Met ‘n beduiwelde frons tussen die oë antwoord ek hom so kalm as moontlik;

 

          “Die man het dalk die grond wettig gekoop en nie onder Pa uit nie. As ek die testamente so bekyk is niks onder Pa uitverkoop nie.”

 

Ek beduie vir die kelner wat by die deur staan om vir my nog ‘n bier te bring.

Hy doen dit sonder dat daar ‘n woord tussen ons gewissel word. Sussa hou hom met ‘n valkoog dop. Ek kan sien dat sy goed in beheer is van die Kraaines.

 

Nadat ek twee slukke van die bitter, yskoue bier geneem het, praat ek weer;

 

          “En dit is soos Sussa sê, hier is beslis met die testamente geknoei. Dit kan jy aan die datums sien. Hoe Ma dit egter reggekry het om dit te maak werk, is nou in die graf.”

 

My gedagtes raak vlugtig aan Ma se begrafnis. Behalwe vir die klompie mense van die Ouetehuis, was daar niemand anders nie.

Die woord wat spreek; ‘mens sterf soos wat jy geleef het’ is beslis in haar geval die waarheid.

 

Dit voel vir my Duiker en Sussa is klaar gepraat van die dag. Maar ek wil nog vrae vra en hoop maar ek gaan antwoorde kry.

 

          “Waar kan ek die prokureur opspoor wat hierdie testamente opgestel het?” poog ek halfhartig.

 

Sussa verbreek haar stilte met die antwoord.

 

          “Hy’s dood.” Kort, saaklik en duidelik.

 

          “Dood? My hel! Dis nou die toppunt.” bulder ek dit uit. So luid dat die mense in die kroeg uitkyk.

 

Tòg gee ek nie bes nie;

          “Daar moet seker iemand wees wat saam met hom gewerk het wat behoort te weet van die testamente!”

Hierdie keer praat ek sagter, maar dit is duidelik aan die mense in die kroeg se reaksie dat ek nie sag genoeg gepraat het nie.

 

Duiker hou ons woordeloos dop. Skreefoog deur die rookwolke.

 

Sussa trek strepe op die tafel met die water wat van die bierglas afloop terwyl sy my onwillig antwoord;

 

          “Ja, daar het.”

 

          “Ag dammit Sussa. Moet ek nou alles uit jou trek?” snerp ek.

 

Haar donker oë kyk diep in my eie blou oë. Sy soek sekerheid of ek nog ‘n skok kan hanteer, voel dit vir my.

Terwyl sy my vas in die oë kyk antwoord sy sonder omhaal;

 

          “Dirk Bruwer was sy vennoot.”

 

Haar woorde pers byna my longe plat. My antwoord is so sag dat ek dink sy het nie gehoor nie;

 

          “Dirk Bruwer? Die man duik ook oral op. Hoekom sou Ma ‘n testament by hom laat opstel?”

 

Sy neem ‘n rukkie voordat sy my antwoord;

 

          “Sy het nooit opgehou om lief te wees vir hom nie. Hy wou niks met haar te doen gehad het nie en dit is hoekom Giel die testamente hanteer het.

Wat jou pa se testament aanbetref. Nie een van ons was bewus van so testament nie. Moontlik sal Dirk weet wat aangaan.”

 

Sussa het my ook nou stil gepraat.

 

Asof Duiker my volgende gedagtes kan lees praat hy onverwags;

 

          “En dit help nie jy wil by hom gaan neuk vir ‘n antwoord nie. Hy het lankal die fokken pad gevat.”

 

Sussa help hom reg:

          “Ag komaan Duiker, dis maar nou drie maande wat hy uit die dorp is.”

 

Duiker gluur haar aan. En ek kan aanvoel hier is iets aan die gang wat sekerlik ook met onderstrominge gepaard gaan.

Sy volgende woorde bevestig dit.

 

          “Jy sal weet ja, want jy lê mos al jare agter sy donnerse lyf aan al is hy oud genoeg om jou pa te wees en al het hy ons soos die skuim van die aarde behandel met sy hoogmoedigheid.”

 

Sussa se stem klap en sy beduie met haar vinger feitlik in Duiker se gesig:

 

          “Bly stil jou verbitterde ouman. Jy kon lankal met jou familie vrede gemaak het. Maar jy het verkies om kwaad te bly vir die wêreld. Selfs toe Oupa met jou wou regmaak.

Jy het nie net Ouma se hart in die proses gebreek nie …”

 

Duiker val haar aggresief in die rede:

 

          “Nou bly jy stil jou klein snotkop. Onthou bietjie met wie jy praat.”

 

Sussa staan nie terug nie en haar antwoord neem die wind uit my seile;

 

         “Ja ek weet, net wanneer dit jou pas moet ek onthou dat jy my pa is. Jy moet net onthou ek …”

 

Sy bly onverwags stil en trek verwoed aan haar sigaret.

Sluk die glas leeg met een teug en hou dit uit na die kelner vir ‘n hervul.

 

My mond hang letterlik oop. Sussa, Duiker se dogter?! Waarheen gaan hierdie hele ding? Watter verrassings wag nòg vir my?

 

Ek het nog nie van my verdwasing herstel nie toe ek Duiker hoor uitroep;

 

          “Agge nee my fok! Praat van die satan …!

 

Ek volg die rigting waarin hy kyk en sien ‘n lang regop man oor die straat aangestap kom. Hy is netjies aangetrek. Glad geskeer met grys hare wat hy agteroor kam. Hy maak beslis indruk.

 

Die gevoel in my binnekant sê vir my; “Hier kom die onderwerp van die struweling – Dirk Bruwer.”

 

Loopdop Doep se Nasaat ... (Hoofstuk 7)

Skippie en Sussa sit reeds op die Kraaines se stoep toe ons voor voor die gebou stop. Toe die bakkie doodruk voor die kroeg, staan Sussa op om vir ons iets te drinke te gaan haal.

Ek en Duiker skuif langs mekaar op die witgeverfde houtbankie, wat aan die tafel vas is, in. Die hout slaan al plek-plek deur. Die plek kos regtig opknapping, dink ek so in die stilligheid.

Ek sluk stadige lang teue uit die bierglas. Kyk van Skippie na Sussa  wat oorkant ons sit.

            “Wil julle iets uit die kombuis hê?” wil Sussa weet terwyl sy aan haar lang sigaret trek.

“Ja dit sal lekker wees.” koor Skippie en Duiker feitlik in een stem tussen die rookwolke deur.

Sussa skuif uit tussen die bank en tafel.  Loop kombuis toe sonder om te praat. Klaarblyklik weet sy wat die manne eet.

Terwyl ons vir Sussa wag, sit ons drie in stilte en drink. Die stilte is ongemaklik. Die gedagte dat die man langs my moontlik my oom is, wil nog nie vrede in my kop maak nie. Ek sit en kyk na die see, nie vêr anderkant die pad nie. Die branders kook en bruis soos in ‘n groot kookpot.

Die wit skuimbranders slaan geweldadig teen die rots wat soos ‘n waterdruppel lyk wat op sy sy lê.

Dan vorm dit ‘n wit gordyn wat in stadige aksie terugval tot oor die rots net om weer terug te vloei in die massa water.

Ek het nie agtergekom dat Duiker my sit en dophou nie. Sy volgende woorde ruk my terug na die stoep.

            “Sussa noem dit sommer Splash Rock.” Sy stem skuur skurf in my ore.

            “Gepaste naam.” is al reaksie wat hy van my kry.

Sussa keer terug met ‘n kelner kort op haar hakke. Dié plaas ‘n groot bord in die middel van die tafel met goudgebraaide chips, calamari, prawns, mossels, krapstokkies en nog ander versnaperings daarop. Die witsous wat daarmee saamgaan, lyk ryk en romerig en ek kan die knoffel daarin ruik. Onwillikeurig begin my mond water.

Dis eers as almal met ‘n bord vol eetgoed en ‘n vars dop voor hulle sit, wat Sussa begin praat:

            “Jy moet nou goed luister Seuna. Ek weet nie of ons met ‘n riller of ‘n drama te doen het nie”

Skippie snork deur sy neus: “Waar Netta betrokke is, sal dit ‘n drama wees wat in ‘n riller ontaard.”

Hy eet verder met sy vingers. Lek hulle af as hy dit diep in sy mond in druk en met ‘n smak afsuig.

Ek kyk tussen die kou deur met ‘n frons na Skippie. Hy verstaan die boodskap om stil te bly en eet in stilte voort.

Sussa gaan aan asof sy nooit onderbreek was nie. Sy druk gereeld iets in haar mond en bêre die kousel in haar kies as sy haar storie hervat.

            “Netta het haar verlowing met Dirk verbreek en hom weggejaag. Wat sy nie geweet het nie, is dat jou ma, Babbels, vir ‘n geruime tyd al ‘n verhouding met Jannus du Plessis gehad het.

Toe Babbels agterkom sy is swanger, het sy dit vir Jannus vertel en hy wou met haar trou en verantwoordelikheid aanvaar en die kind as sy eie aanneem.”

Sussa onderbreek haar vertelling. Sy stoot die leë bord oor die tafel en wink vir die kelner om die tafel te kom skoonmaak.

Duiker en Skippie maak gebruik van die geleentheid om ‘n dop te bestel om die ete mee af te sluk.

Die drie van hulle maak hulle sigarette brand en ek sit terug om die laaste van my bier te sluk.

Ek roep agter die kelner aan. Onseker of sy my gehoor het; “Bring maar vir my ook ‘n hervul.”

En ter nagedagtenis; “Asseblief”

Nou wend ek my tot Sussa:

            “Sussa, ek is nie seker ek hoor wat ek hoor nie. Pa wou met haar, Babbels, my … ma trou. Hoekom het hulle nie? Het jy sover gevorder met die boek?”

Ongeduld slaan deur in my stem.

Sussa tik liggies op my hand: “Ek kom daarby” antwoord sy rustig.

Sy trek die wynglas nader. Draai haar kop skeef en druk haar ken in die lug terwyl sy lank aan haar sigaret trek. Haar donker oë kyk af na my. Die poniestert agter haar kop waaier weerskante van haar kop verby.

Sy blaas die rook in die lug op en kyk my dan vas in die oë.

            “Die naweek wat Jannus en Babbels wou ouers vra, het die toeval dit ook so gesorg dat dit die naweek was wat Netta die nuus wou kom breek van die verlowing wat verbreek is. Maar voor Jannus die groot vraag kon vra, het Netta vir Babbels beetgekry en haar met afpersing gedwing om vir Oupa te sê Dirk het haar ‘onteer’ soos dit in daardie tyd genoem is en dat sy nie die baba wil hê nie.

Verder moes Babbels vir Jannus afsê en dan sou Netta vir Jannus troos.”

            “Afpers, met wat?” vra ek en kyk Sussa skepties aan.

“Sy het gedreig om vir Oupa te vertel dat Babbels ‘n verhouding met met ‘n getroude man gehad het en dat sy vrou hom gelos het omdat Babbels sy kind verwag het.”

Sussa trek behaaglik aan haar sigaret en gaan voort:

            Dan wou sy wat Netta is, vir Oupa vertel het dat sy haar verhouding met Dirk verbreek het omdat hy getroud is en sy het ook uitgevind dat Dirk ‘n verhouding met Babbels het.

Babbels het natuurlik teëgekap en gesê sy sal alles net ontken. Maar Netta was slinks genoeg om ‘n brief te fabriseer wat lyk of dit van Dirk se vrou af kom waarin dié alles openbaar het en Babbels se naam beslis aan die sogenaamde ‘getroude’ Dirk gekoppel word.

Ons luister in stilte na hierdie storie wat in my ore weerklink as die grootste klomp bog wat ek nog gehoor het. Duiker verwoord my gedagtes op sy bar manier;

            “Man dis nou ‘n pot stront! Loopdop-Doep was g’n so slapgat nie.”

Sussa maak vir Duiker stil met haar volgende woorde:

            “Duiker sy het slinks te werk gegaan. Ek is jammer dis jou suster, maar ek dink die duiwel was versigtig vir haar. Volgens haar eie woorde in haar dagboek, was sy daarop uit om Babbels se kind en man te steel. Sy het vir Jannus verlei en vir hom vertel sy is swanger terwyl sy nie was nie.”

Skippie wat tot nou toe stil was, slaat op die tafel dat die glase hop. Trek verwoed aan sy dooie sigaret. Skiet dit verergd oor die stoepreëling en gooi sy woorde soos dolosse oor die tafel;

            “Die ou teef! En as ek net ‘n vingertjie wou inkry was ek sedeloos en sy is glad nie so sonder standaarde nie!

Hy staan driftig op en stap die kroeg in. Maar voordat Sussa die res van hierdie gru-verhaal kon voortsit is hy terug met ‘n skinkbord met ‘n dop vir elkeen van ons.

Sy sigaret hang on die hoek van sy mond.

Hy klink aanvallend as hy met Sussa praat;

            “En jy wil vir my sê ou Loopdop laat hom wragtig so vang? En het die kleintjie in die fokken lug in verdwyn? Ek is doof vir al hierdie kak wat ek nou hoor.”

Sussa soek hulp in die rooiwyn in haar glas wat gereeld deur die kelner volgehou word sonder sukkel.

Ek is bly my longe behoort nie aan een van hulle nie. Hulle is verseker kettingrokers. Alhoewel ek dankbaar is dat ons nie binne in die kroeg sit nie, voel dit vir my of ek in ‘n massiewe rookwolk sit en deur die newels probeer sin maak van al die onbekende goed wat ek van my veronderstelde ouers hoor.

            “Wel ek het nuus vir julle wat ek verklaar wil hê.” stuur ek die gesprek in ‘n nuwe rigting.

Ek het onmiddellik al drie se aandag. As antwoord sit ek die lêer met Pa se testament op die tafel.

            “Volgens hierdie testament moes julle twee …” ek beduie met my oë tussen Duiker en Skippie … “elkeen ‘n diamantboot erf.”

Ek laat die sin in die lug hang en hou hulle reaksie dop.

Dit lyk of Duiker ‘n asma aanval kry soos hy na lug sit en hap. Skippie vryf sy bles blink met die palm van sy hand met die sigaret tussen die vingers.

Duiker kry sy asem oor sy stembande. Skor dog hoorbaar.

            “Neeee, dis kak. Jou pa se testament het gelees langslewende erf alles.”

Ek skuif die lêer onder sy hande in. Sy hande is groot en bruin gebrand. Ten spyte daarvan dat sy hande sigbare eelte op het, lyk dit goedversorgd en sterk.

Sussa buk saam met hulle vooroor om die inligting op te slurp. Duiker se bril sit op die punt van sy neus. Dit lyk uit plek en ongemaklik.

Terwyl hulle die testament lees en bespreek hou ek die branders dop wat nog steeds poog om Splash Rock stukkend  te slaan.

Ek kan steeds nie glo dat my lewe binne ‘n week so deur mekaar gebrou kon word nie. Dit smaak vir my of ek in ‘n ander wêreld wakker geword het. Ek kry nie my skape in die regte kraal nie. En hoe meer ek sukkel hoe meer krap die noodlot my kole deurmekaar.

Dis Sussa wat wil weet; “Boeta het jy jou ma se pampiere ook hier? Laat ons kyk wat daarin staan?”

Ek gee vir haar die lêer sonder om iets te sê.

Sy lees in stilte die dokumente en sit ‘n ruk kop onderste bo voordat sy kopskuddend sê:

            “Boeta jy is so ryk jy kan hierdie hele dorp van ons koop en dan kan jy nog change ook kry om my pozzy te koop.” Sy beduie met haar duim oor haar skouer na die oop voordeur van die kroeg waaruit die gedruis van stemme stroom soos ‘n swerm bye. Elke nou en dan styg ‘n stem bo die ander uit en word dit afgewissel deur ‘n skril lag.

Ek staar Sussa aan asof sy van ‘n ander planeet is. Trek die papiere nader en lees die asembenemende bedrag van R225 miljoen.

Loopdop Doep se Nasaat ... (Hoofstuk 6)

          “Liewe blik ... “ Ek knip die kragwoord kort. Ek is nog nie twee dae in hierdie hardebaarde se teenwoordigheid nie of ek neig ook al om soos ‘n matroos te vloek.

Ek kyk beskuldigend na Duiker; “Moet my nou nie weer stil maak nie. Maar dit lyk my hierdie Babbels-vrou wat klaarblyklik my ma is, was nie net ‘n flerrie nie, sy was … sy was …”

Die woord wat ek wil uiter steek in my keel vas.

Dan moet ek maar ‘n eufemisme inwerk om nie so bar soos hierdie twee seemanne te klink nie:

          “… losbandig, om die minste daarvan te sê” gooi ek dit in Duiker se skoot.

As ek sien sy mond gaan oop om iets te sê, lig ek my wysvinger op en maak hom stil.

          “Jy kan nie stry nie Duiker! Daar staan dit geskrywe,  swart op wit!”

Duiker hou sy glas voor sy mond sonder om ‘n sluk te neem. Dan beduie hy in my rigting met die glas.

          “Man, gisteraand het jy my ge-oom, nou raak jy fokken astrant.”

Daarop kap ek dadelik terug omdat ek in hierdie kort tyd agtergekom het dat hy die oorhand oor jou kry as jy hom ‘n halwe kans gee.

          “Gisteraand het ek aan skok gely. Hier is nog nêrens bewys dat jy enigsins, op enige manier aan my verwant is nie.”

Ek kan sien my woorde tref waar hy dit nie wil hê nie. En as ‘n bok gekwes is, moet jy hom die doodskoot gee.

          “En jy maak vir Ma so sleg. Maar kyk wat vang jou …” die klank in my stem grens aan sarkasme; “… dierbare, jongste sustertjie, Babbels aan.”

Skippie en Sussa is stil. Hulle volg die gesprek tussen ons soos ‘n tenniswedstryd. Heen en weer draai hulle koppe in die rigting van die spreker.

Duiker kyk van my na Sussa. Hy soek ook antwoorde. Dit kan ek sien. Maar hy gaan ook nie toelaat dat enige mens die beeld wat hy al die jare van Babbels ronddra, vernietig of beskadig nie.

Hy steek sy sigaret aan en beduie met die sigaret tussen sy wys- en middelvinger na die boek.

          “Lees Sussa! Lees daardie ou mal koei se boek dat hierdie klein kont sy woorde kan sluk.”

Ek lig my hand op en skud my kop:

          “Nee Sussa asseblief nie. Ek het genoeg drama vir een dag gehad. As jy nie omgee nie, los ek die boek by jou en dan lees jy dit. As daar iets noemenswaardig gebeur het, dan kan jy dit sommer vir my vertel.”

Sy kyk vraend na Duiker en Skippie asof sy ook hulle toestemming nodig het.

Skippie kom tot antwoord vir haar;

          “Ja Sus, ek dink dis ‘n goeie voorstel van die klong. Want ek sien ook nie kans om te hoor hoe ou Suurgat Netta my hart en lewer in die stofpad fyn getrap het nie.”

Vir ‘n tweede keer sak my mond oop vanoggend. Ek is diep in my wese verras. En ek verstaan skielik hoekom Skippie so dwars is oor Ma.

Skippie was of IS dalk nog verlief op Ma en sy het sy hart gebreek.

Ek kyk meer aandagtig na Skippie. Hy is verniel van al die jare op die oopsee.

Hy is bles en groot sproete is op sy bles ingebrand. Die hare wat tussen die bles en grys deur sigbaar is verklap dat hy ‘n rooikop was op sy dag.

          “Skippie …” Ek wag dat hy my antwoord

Hy frons diep en vat eers ‘n moedskep sluk uit die glas voordat hy antwoord;

          “Wat? Wil jy nou met my beginne kak soek?” Sy deurmekaar linker wenkbrou word hoog opgetrek as hy my aangluur.

          “Is jy ook sogenaamd familie van my?” ek vra dit vermakerig. Want soos ek darem die afgelope dag en ‘n bietjie familie bygekry het, is verstommend.

Ek draai na Sussa toe; “En jy Sussa, waar pas jy in die familieverband in?”

Dis egter Duiker wat praat en sy stem is koud:

          “Mens kan sien Netta het jou in jou moer in grootgemaak. Want jy het geen respekte vir grootmense nie. Lyk Skip en Sussa vir jou na jou maat?”

Ek swyg en hy gaan teregwysend voort: “Jy het seker ook jou kinders geleer dis okay om so fokken ongemanierd te wees. En jy like dit seker as ‘n ander man so donners lelik praat met jou vrou.”

Sussa wat tot nou toe net ‘n woord hier en daar geuiter het sit haar hand sag

oor Duiker s’n as sy met my praat;

          “Het jy kinders Jannus?” My naam klink vreemd uit haar mond.

Ek is spyt dat ek so sarkasties was met haar maar wys dit nie reguit nie.

          “Nee Sussa. Of altans nie waarvan ek weet nie. Ek is ook nie getroud nie.”

Die twee manne is nou stil en luister na my en Sussa se gesprek;

          “Was jy nog nooit getroud nie, of …?

Sy laat die ‘of’ in die lug hang. So asof sy nie kan besluit of sy “geskei” of “wewenaar” moet invul nie.

Daar is bietjie meer warmte in my stem as ek sê:

          “Ek was nog nooit getroud nie. Ek was bang ek dra Ma se liefdelose houding na my vrou en kinders toe oor.”

Sy tuit haar lippe en klik haar tong drie kortes na mekaar terwyl sy haar kop skud.

          “Shame jou arme ding! Netta het jou verseker opgebogger. Hoe oud is jy nou Jannus?”

Ek sou reken aangesien hulle so alles van my weet, hulle dit seker ook sou weet en moet myself inhou om dit nie vir haar so te sê nie.

          “Ek is een en veertig.” Ek antwoord vinnig sonder om uit te brei.

Sy glimlag warm met meegevoel; “Toemaar kind, jy sal nog regkom.”

Ek besluit daar en dan om vir Sussa te vra om my met ma se kamer te gaan help.

          “… net vir die vroue goeters wat daar is. Ek sal nie daarvan hou om aan Ma se klein-klere te vat nie.”

Toe sy instem staan ek op.

          “Ek sal jou moreoggend hier kom oplaai Sussa. Hoe laat is reg vir jou?”

Ons maak die tyd op 10:00 vas en ek stap deur toe. Sussa stap saam om die deur weer agter my toe te sluit.

Net voor ek by die deur uitgaan draai ek skielik om en vra vir niemand in die besonder nie;

          “Hoe is Pa oorlede?”

Duiker se rug bly om my gekeer as hy binnensmond antwoord:

          “Hy het vermis geraak op see.”

Ek druk die deur toe en stap weer na die kroeg toonbank toe.

          “Maar jy het gisteraand gesê ma het julle by die begrafnis weggejaag.”

Dis meer ‘n stelling al ‘n vraag.

Hy antwoord byna traak-my-nie-agtig;

          Julle noem dit deesdae ‘n roudiens. Dan is die man ter sprake ook mos nie teenwoordig nie.”

Sonder om iets verder te sê of te groet, verlaat ek die kroeg en ry so vinnig moontlik huistoe.

My kop draai van al die inligting en ek kry die voorgevoel dat ek die helfte nog nie weet nie.

Miskien moet ek die dagboek by Sussa gaan haal en dit self verder lees. Sonder ‘n gehoor.

Die blote gedagte daaraan maak my tot sterwens toe moeg en ek besluit om die saak more weer in heroorweging te neem.

Die personeel by die Tehuis ontvang vir my en Sussa hartlik. Dit is net teetyd en ons word genooi om eers saam met hulle tee te drink.

Sussa wys dit van die hand; “Ons wil maar so gou moontlik klaarmaak.”

Ek trek die laaikas in die een hoek van die vertrek, se linkerkantste boonste laai oop. Dit is netjies en daar is nie ‘n ding uit sy plek nie.

Daar is vier lêers saam met nog ‘n paar pakke dokumente in met toue vasgebind.

Ek haal die lêers uit en lees hardop wat voor opgeskryf is.

          “Huis / Motor Versekering en Medies, Testament van JML du Plessis, Testament van JA du Plessis en op die laaste lêer, Babbels Oosthuizen.”

Sussa ruk tot stilstand waar sy besig is om ma se klere uit die kas te haal. Dit lyk of sy versteen het.

          “Is alles reg met jou Sussa?” wil ek besorgd weet.

Sy draai stokkerig om, kyk nie na my nie, maar na die lêers wat ek vashou.

Sy is ook ietwat kortasem as sy praat:

          “Ek dink nie jy moet daardie lêers te diep bêre nie. Dit kan dalk dokumente bevat wat jy gaan nodig kry vir die begrafnis.”

Ek sit dit eenkant en gaan aan met die inpakkery.

Toe ek weer vir Sussa by die Kraaines gaan aflaai bied sy aan om die lêers vir my veilig te bewaar. Ek wys dit van die hand en herinner haar aan die dagboek wat sy moet lees.

Terug by die huis maak ek vir my koffie en gaan sit voor op die stoep met die pak dokumente.

Omdat ek eerder meer van Pa te wete wil kom maak ek die lêer oop wat aandui dat dit sy testament is.

Die eerste bladsy bevat, soos gewoonlik al die regsaspekte en dinge van minder belang.

Ek blaai om en my oë gly oor die bladsye.

          “Laaste wil en testament … Jannus Adriaan du Plessis … bemaak soos volg … JML du Plessis … slegs vruggebruik van die eiendom te Voortrekkerstraat … moet op my seun Jannus Adriaan … se naam geregistreer word sodra hy 25 is.

… kontantbedrag van R4’250’000.00 aan vrou … moet geld gebruik om haarself en seun te versorg en studies te betaal …

… drie diamant bote … as volg … Perseus …aan my swaer en vriend Andries  (Duiker) Kotzé.

… Pegasus … vriend Sarel (Skippie) Fryer…

… Aquarius … seun …”

Ek frons toe ek die volgende sin lees.

“Die Aquarius moet deur Andries Kotzé namens my seun bedryf word. Geen gelde of inkomste wat met die Aquarius verdien word mag aan my vrou JML du Plessis oorbetaal word of deur haar hanteer word nie.

Alle inkomste moet in die Trustfonds gestig vir hierdie doel oorbetaal word en op ouderdom 30 aan my seun …

… “kontantbedrag van R2’725’000.00 ook in Trustfonds …

… plaas Driedraai aan … Babbels Kotzé…”

Ek hou op lees en kyk op. Waar gaan al hierdie goed heen? Waar is die plaas Driedraai waarvan ek nie bewus is nie?

Bly Babbels nou op die plaas?

Wat het van die diamant bote geword?

Is die huis op my naam geregistreer?

Hoekom is Pa so adamant dat Ma nie die trustgeld mag hanteer nie?

Die vrae maal soos ‘n kolk deur my kop. Miskien kan Duiker-hulle meer lig werp.

Die onderwerp in my gedagtes hou met ‘n vaart voor die huis stil. Duiker se groot lyf vou dubbel as hy homself uit die klein Datsun bakkie wurm.

Hy kom haastig op my afgestap. Die groet en praat is alles in een:

          “Mirrag Boeta kom kroeg toe, Sussa het groot nuus raakgelees.”

Ek kan sy dringendheid aanvoel en mors nie tyd nie. Sluit die deur en met Pa se testament lêer onder die arm, klim ek saam met Duiker in sy springkaan-groen bakkie.