Loopdop Doep se Nasaat ... (Hoofstuk 13)

Ek kyk van Duiker na die man wat voor hom staan en terug. Die man wat my pa moet wees.

Verskillende emosies maal deur my. Die woorde vind egter nie hulle pad oor my lippe nie.

Duiker is bleek en daar is ‘n duidelike wit kring om sy mond. Ek kan sien dat hy moeite het om sy woede te beteuel.

Vir ‘n oomblik dink ek hy gaan vir Pa met die vuis bydam.

Hy praat afgemete:

          “Jou bliksem! As ons nou nog in doerie voor-jare was het ek jou fokken kakebeen nou, hier, op hierdie donnerse plek af ge-fokken-donner.”

Ek hoor hoe Marda se Ma haar asem skerp intrek. Sy is duidelik nie sulke taalgebruik gewoond nie.

Tòg stap sy teen Duiker vas en slaan haar arms styf om sy lyf. Sy kom egter nie verder nie as … : “Ouboet! … “ toe druk Duiker haar ferm van hom af weg met sy aggressie gerig op haar:

          “En jy Babbels! Jy wat jou mense wat vir jou lief en dierbaar is, net so in hulle moer in stuur en net fokken spoorloos verdwyn!”

Hy gluur hulle albei dan aan. Sy woorde is hard en kras:

          “Wa … wat dink julle van julle fokken self?” Hy wys na my.

          “Daar los jy jou klong net so in ou nydige donnerse Netta se sorg om hom skrik op die lyf te jaag vir die res van sy bliksemse lewe! Ja, kyk mooi Loopdop Doep. Hier staan jou klong! Hy wat sonder die liefde van ‘n vader en moeder moes grootgeraak het.”

Marda gaan staan tussen haar pa en ma. Sy lyk geskok en verward.

          “Pappa, Mamma, wat gaan aan? Praat hierdie man die waarheid? Waar pas alles dan inmekaar?”

Dit gee vir Pa die geleentheid om voor te stel dat ons gaan sit dan kan hulle, hulle storie vertel.

Ons gaan terug vuur toe. Die gaar vleis vergete. Kleintjie staan beteuterd, met hangskouers langs die vuur.

Hy praat met Pa, maar hou vir Duiker in die oog. Ek is seker hy het Duiker se tirade gehoor en is bang hy kry die pak slae van sy lewe omdat hy gelieg het.

          Ek het gepoebee Menee Loepdop. Soes ons geprêktis hat. Ek het gesê dis’ie Menee Loepdop wat in’ie pitret is’ie.”

Pa lig sy hand en stel vir Kleintjie gerus.  

Tot nou toe het Pa my glad nie aangespreek nie. Skaars in my rigting gekyk. Ek het wel agtergekom dat Babbels my onderlangs dophou.

Dit voel soos ‘n ewigheid voordat Pa begin praat:

          “Ek moet julle terug vat na die tyd toe Netta vir Dirk en Babbels agter die duin aangetref het. Let wel ek sê aangetref en nie betrap nie.”

Terwyl Pa praat, dwaal my gedagtes terug die verlede in en die tonele, soos wat Pa dit beskryf, speel voor my in my geestesoog af.

“Babbels was ‘n jong lewenslustige meisiekind. Skaars al vrou toe Dirk vir die eerste keer saam met Netta plaas toe gegaan het.

Hy toon dadelik meer as platoniese belangstelling in Babbels. Alhoewel sy gevly is, maak dit haar tòg ook ongemaklik.

Dié betrokke naweek was Netta besig om vir Ma-Let te help koekbak en sy kon nie saam met Dirk gaan piekniek hou nie. Toe lok hy vir Babbels saam.”

**********

Dirk kry vir Babbels waar sy buite besig is om die hanslammers melk te gee.

Hy staan ‘n oomblik stil en beskou haar wellustig van bo tot onder.

Wanneer sy opkyk en hom gewaar, glimlag sy spontaan breed.

          “Die lammers hou jou besig my Meisie.” sê hy niksseggend.

Sy antwoord hom vriendelik en glimlag steeds.

          “Ag nee wat, ek is darem nou klaar. Nog net die laaste slukkies en dan bottels was.”

          “Kan ek jou help?” vra hy terwyl hy, terwyl hy sy hande dieper in sy broeksakke indruk.

Sy lag guitig:

          “Nee dankie Dirk. Jou wit handjies is te sag vir hierdie wilde kinders. En die bottels is vinnig om te was.”

Sy is te naïef om op te merk dat Dirk hom bloedig vererg oor die verwysing na sy hande. Hy steek egter sy woede weg agter sy glibberige glimlag as hy haar suggestief antwoord:

          “Ek sal jou nog leer wat hierdie wit, sagte handjies goed en lekker kan doen my Meisie.”

Sy lag sy woorde af en gaan aan om die melkbottels te was.

As hy haar nooi om saam met hom te gaan stap, klink dit heel onskuldig:

          “Wil jy nie saam met my gaan stap nie? Dan wys jy bietjie hierdie plaas vir my. Vertel my waar die naam Grootdrink vandaan kom. Jy lyk vir my soos ‘n natuurkind wat hierdie dinge sal weet.”

Uit die aard van haar sonnige geaardheid sien sy niks daarmee verkeerd nie en stem in.

Dirk sê hy gaan net gou ‘n kortbroek aantrek en dan kan hulle stap.

As hy by die huis uitkom met die piekniekmandjie en kombers. vra sy verbaas:

          “En dié nou? Sou jy en Netta nie gaan piekniek maak het nie?”

Hy kyk vinnig oor sy skouer na die huis en antwoord sag:

          “Netta is nou eers besig om vir Ta-Let te help. Toe sê sy jy moet sommer saam met my gaan.”

Hulle stap en Babbels praat aanmekaar. Vertel vir hom alles van die plaas wat sy in haar wese liefhet.

Hy maak net af en toe die regte geluid om voor te gee dat hy haar vertelling interessant vind. Hy stuur haar agter die sandduin in. Hier is hulle buite sig van enige nuuskierige oë. Hy weet Netta sal hom nie kom soek nie, want sy het gesê dat hulle te laat gaan klaarmaak.

Hy gooi vir hulle die kombers oop, vat haar hande en help haar om te gaan sit.

          “So ja. Nou kan ons die lekker koel wyn geniet saam met die mandjie wat Netta vir ons gepak het.”

Dirk kyk haar nie in die oë nie en skud die leuen wat hy vertel, ongeërg van hom af en kom sit styf langs haar.

Hy trek patroontjies op haar hand met ‘n grashalm. En terwyl hy sag met haar praat, laat hy sy kop in haar rigting sak:

          “Jy weet my Meisie, ek en Netta is nou wel verloof, maar my hart behoort aan jou. Vandat ek die eerste keer my oë op jou gelê het, het ek geweet dis vir jou wat ek wil hê.”

Dit maak vir Babbels ongemaklik en sy skuif haar hand buite bereik van die grashalm.

Sy kyk vir Dirk met groot helder blou oë terwyl sy vir hom sê:

          “O my jinne Dirk. Dit kan nie wees nie. Ek hou van jou, maar nie op daardie manier nie. En so by so kan ek mos nie my suster se hart so breek nie.”

Hy gee egter nie so maklik op nie. Hy is die jagter en sy die prooi wat hy in sy visier het.

Hy strek sy arm en streel sag oor haar arm terwyl hy weer nader aan haar skuif. Voordat sy kan keer druk hy sy mond gulsig oor hare en soen haar ru.

Babbels wil opspring terwyl sy geskok uitroep:

          “Nee Dirk! Hoe durf jy!”

Dirk kry haar egter aan haar arms beet en druk haar met geweld plat op die kombers. Terwyl hy haar arms en lyf vaspen met sy lyf laat hy sy lippe oor haar gesig en lippe dwing.

          “Kom nou my Meisie. Moenie maak asof jy dit nie ook wil hê nie. Ek het mos gesien hoe jy na my kyk.”

Sy stoei om los te kom. Maar hy is te sterk vir haar. Terwyl hy haar rok opdruk en met sy een hand haar onderklere met geweld afskeur, sê hy met sy tong nat in haar oor:

          “Nou sal ek jou leer wat hierdie sagte wit handjies aan jou kan doen my Meisie.”

Babbels begin pleit:

          “Nee asseblief Dirk. Jy wil dit nie regtig doen nie. Ek smeek jou laat my gaan, ek sal vir niemand vertel nie.”

Sy begin huil en spartel tevergeefs teen die sterker Dirk wat doelgerig voortgaan.

In die kombuis vee Netta die laaste meel van die deegtafel af. Ma-Let vee haar hande aan haar voorskoot af en sê vir Netta.

          “Ai dankie my Kindjie. Met jou flukse hulp het ons nou gouer klaargekry as wat ek voorsien het. Nou kan jy gou julle mandjie pak en dan gaan verras jy vir Dirkman.”

Netta soen haar ma teen die voorkop:

          “Dankie Mamma. Hy sal daarvan hou.”

Sy stap uit om die mandjie te gaan pak.

Ma-Let is nog besig om die laaste baksels weg te pak in die spens toe Netta inkom:

          “Dis snaaks, die mandjie en die piekniek-kombers is weg.” sy sê dit asof sy met haarself praat.

Ma-Let antwoord so tussen die werk deur:

          “Dirkman het dit seker saam geneem met die hoop jy kry vroeër klaar en dat jy by hom sal gaan aansluit my Kind.”

Netta soen haar ma en stap in die rigting van die duin. Haar en Dirk se gunsteling piekniekplek. Soos Dirk altyd sê:

          “Dan is ons so bietjie weggesteek van nuuskierige oë. Netnou word klein Babbels slim as sy ons sien.”

‘n Ligte glimlag speel gelukkig om haar mond.

Loopdop Doep se Nasaat ... (Hoofstuk 12)

Wanneer Duiker uiteindelik vir Kleintjie neersit, hou hy hom aan die skouers vas, kyk af in die klein bruin oë omring deur plooie en voue en sê duidelik aangedaan:

          “Klein, ek wil alles hoor. Hoe julle vermis geraak het, hoe jy oorleef het, waar Loopdop is!”

Marda kom ook nader;

          “Julle ken mekaar? Hoe, van waar af?” Sy klink verras, verslae.

Kleintjie is half sku om te antwoord. Maar as ons almal hom vraend aanstaar het hy nie veel van ‘n keuse nie.

          “Ja Miss Marda. Ek ken vi Menee Dyke van lank se tyd af terug.”

Hy en Duiker staan soos twee samesweerders langs mekaar, maar praat nie verder nie.

Ek tree vorentoe en stel voor:

          Wat sê julle ons gaan maak vuur. Dan sit ons buite en laat hierdie man sy verhaal vertel.”

Duiker is dadelik daarvoor te vinde en ek kan die verligting op Kleintjie se gesig sien.

Hy reken seker hoe langer hy die verduideliking kan uitstel, hoe veiliger is hy.

Ek help vir Kleintjie met die vuur se pak. Maar ek word net toegelaat om vir hom die hout aan te dra. En natuurlik op sy instruksies.

          “Nie Klei-menee, ons vebrykie daai pramfien pille nie. Dit lyk net lattie vleis stink. Menee moet ees die fyn stokkies-goete bring lat onsie vie met daai kan beginne.”

Sussa en Marda kom met ‘n skinkbord drinkgoed en peuseldinge uit. Marda beduie dat hulle net sorg vir die eerste rondte en dat ons manne maar moet beurte maak om aan te vul.

Die vuur knetter warm en ons teug aan die bier uit die bottels. Die rokers het aangesteek. Ek sorg dat ek wind-op van hulle sit sodat ek nie nodig het om onwillig saam met hulle te rook nie.

Daar hang ‘n stilte tussen ons. As Duiker vir Kleintjie ken, reken ek Skippie moet hom ook ken.

          “Nou Skippie, ken jy en Kleintjie mekaar ook?”

Skippie en Kleintjie vang mekaar so skuinsweg met die oog en Skippie antwoord:

          “Ja ons ken mekaar. Maar ons kom nie ooreen nie. Of ons het nie toe die ou bliksem nog gelewe het. Ek sal ook graag wil hoor hoe hy dit gemaak het om uit die dood uit op te staan.”

Duiker sluit vinnig by Skippie aan:

          “Ja toe Klein. Nou wil ons hoor. Wat het jy te sê. Jy moes dan mos nou ook gedood het saam met Loopdop toe die skuit met julle ondergegaan het.

En hoe is dit dat jy lewe en nie teruggekom het dorp toe om te kom vertel wat posgevat het nie?

Klein maak sy hande warm by die vuur teen die denkbeeldige koue. Hy skraap sy keel:

          “Nie Menee Dyke sien’ie ding staat soe. Daai tyt toe my Menee Loepdop met daai anner man ytgegaan het met’ie skyt, het ek gesien hie kom kak. Menee sien ek het’ie daai man se oge getrust’ie.”

Hy kyk vir Marda en vra onderdanig:

          “Miss Marda kan ‘n man wat dan nou soe grote saak moet aanpraat nie ok maar ‘n keel dingetjie kry nie?”

Marda gee vir hom ‘n groot glas vol van ‘n liggeel vloeistof. Hy vat ‘n groot sluk en klap sy lippe.

          “Soe sierigheikie sal nou die tong lekkede lat praat.”

Ek begin ongeduldig raak. Die man hou die sleutel tot my verhaal en hy sit en mors tyd. Ek gee dit dan ook so te kenne as ek hom aanjaag.

          “Ja toe nou maar. Vertel jou storie en kry klaar.”

Hy laat hom egter nie aanjaag nie.

          “Klei-menee, mens loepie vinnig met lank voor gister se stories’ie.”

Hy vat weer ‘n sluk en sit dan sy temerige vertelling voort:

          “Oorlat ek’ie lekke gevoel het’ie oor daaise een se oge nie het ek ma vir Menee Loepdop te kenne gegie lat alles’ie pluis is oo myse maag’ie. Dis toe lat hy vi my vrygespriek het van daai môre se vis-sake.”

Dis Skippie wat reageer:

          “Jy weet jy maak my nog steeds sò de bliksem in. Nou weet ek dat ek jou fokken nog steeds nie like nie. Want jy trust nie die man wat saam met die skuit uitgaan nie, maar omdat jy te skytbang is, los jy die hand wat jou gevoed het in gevaar en kruip weg vir jare.”

Die vrouens was tot nou toe stil. Marda tree vir Kleintjie in die bresse:

          “Kleintjie was vir al die jare ‘n getroue werknemer en ek vertrou hom steeds om net ons beste belang op sy hart te dra. Gee hom nou maar eers kans om sy verhaal te vertel.”

As Skippie se mond oopgaan om terug te kap, lig Sussa haar vinger vermanend.

Dit gee vir Kleintjie die geleentheid om aan te gaan waar hy opgehou het.

          “Ek het’ie dag by ou Floors Flenters gaan lê en ons’et papsak gevat. Toe’t die manne laataand gekom ve’tel van’ie skyt wat gaan lê het. Toe bly ek somme da by Floors tot ons sekerigheit kan gekry het van wa’rie waheid dan sou staan.

Menee sien my Maaima het ok’ie gewiet ek het’ie skyt geklim’ie. En hoe sou ek nou ve hom gat sê het wa kom ek vedaan?”

Hy vou albei sy hande om die glas en hou dit uit na Marda toe. As sy die glas by hom vat, staan ek op om vir ons ander ook nog ‘n dop te gaan haal.

Ek wys vir hom vinger en sê:

          “Jy praat nie ‘n woord voordat ek nie terug is nie.”

As ek weer uitkom, sien ek dat daar vars hout op die vuur is. Hierdie vleisbraaiery gaan laat eers begin. Maar eerder so as wat iets nou weer die ou Khoi se aandag aftrek.

Ek beduie vir hom met my kop om aan te gaan.

          “Toe’t ek’ie kans gesien om ok ma vir my Maaima te dôd want ek was hoeka moeg van ha.

Soe’t ek toe net gewag tot die dôdstyding gekom het en van die skyt se lyk wat gekry is, toe loep ek ma in hier’ie rigting sam’ie wind.”

Duiker praat nou vir die eerste keer:

          “Hoekom sou jy dit doen? En wil jy vir my sê daardie man in die portret wat in die voorhuis hang, is nie Loopdop nie?”

Die ou het egter daarvoor ook ‘n antwoord reg:

          “Daai’sie Menee Loepdop’ie. En Menee die bangte het ve my gevat. Menee wiet self hoe Miss Netta kon gerak’et van kwaaigeit. Sy sou’ie lewe yt my gemoe het as ek by’ie hys aangekom’et en lewe oorlat ek’ie op’ie skyt was’ie en sy nou sonne man gewies’et.”

Hy kyk half beskuldigend na Duiker wat diep sug, sy sigaret brandmaak en die bierbottel voor sy mond sit en aanhou sluk tot die bottel leeg is.

Ek kan nie glo wat ek hoor nie. Elke keer net as ek dink dat die hele saak nou opgelos is, is daar weer ‘n kinkel in die spreekwoordelike kabel. Dit maak my moedeloos, om die minste te sê.

My oë dwaal na Marda. Dié kyk my aan met ‘n blik in haar oë wat sê: “Toe, ek het julle mos gesê my pa is nie Loopdop Doep nie. Maar julle wou my mos nie glo nie.”

Sy spreek egter vir Kleintjie hardop aan toe sy vir hom sê om maar die vleis gaar te kry dat ons kan eet.

Met die teleurstelling duidelik sigbaar tussen Duiker, Skippie en myself, sit ons en gesels maar oor alles en nog wat.

Net toe Kleintjie die vleis van die rooster afhaal en in die vleisbak skep wat Marda hom gegee het, gewaar ons ‘n kar se ligte deur die bosse en bome aankom.

          “Dis vreemd …“ merk Marda op … “Ek verwag nie vanaand mense nie.”

Sy staan op en wag tot die kar voor die huis stilhou voordat sy nader stap. Ons drie manne stap saam met haar.

As die motordeur oopgaan roep Marda uit:

          “Pappa! Mamma! Julle sou dan eers môre terugkom.”

Die dakliggie verlig die man se gesig en Duiker prewel:

          “Loopdop-fokken-Doep.”

Die man ouer as die een in die foto se gelaatstrekke lyk vir my bekend.

Duiker staan stadig nader en as Marda haar ouers klaar gegroet het, draai haar pa na ons toe. Hy steek sy hand uit na Duiker en vra:

          “Wie sal ons gaste wees Mardatjie, kom stel ons so bietjie bekend my kind.”

Duiker klap die hand voor hom weg. Sy blou oë spuug vuur as hy bars sê:

          “Loopdop Doep! En moenie maak of dit fokken nie jy is nie. Ek sal jou uitken tussen ‘n duidend ander donners.”

Die man voor Duiker laat sak sy kop vir ‘n oomblik. As hy weer opkyk, kyk hy vir Duiker reguit in die oë terwyl hy antwoord:

          “Ja jy is reg Duiker. Maar dis ‘n lang storie …”  

Loopdop Doep se Nasaat ... (Hoofstuk 11)

Skippie en Sussa kom ook vinnig nader om die foto te beskou. Skippie se gebruiklike “Not a fok!” klink hard in stil vertrek.

Met ‘n ongemaklike laggie in haar stem sê Marda:

          “Menere julle maak verseker ‘n fout. Dit kan nie hierdie, eh, eh, Loopdop wie ookal wees nie want dit is my pa Bertus Burger. En dit is my ma Cora Burger gebore Bruwer wat langs hom staan.”

Duiker leun nader en bekyk die foto aandagtig voor hy antwoord:

          “Nee met hierdie man en vrou sal ek nie ‘n fout maak nie. Dit is my jongste sustertjie Babbels en Loopdop Doep wat uit hierdie portret vir my kyk.”

Die ete waarheen ons genooi was, is vergete.

Ek en Sussa staan tussen die pratendes. Dit lyk soos Pa in die foto. Maar ek het hom laas gesien toe ek elf was. Hy is toe dood. Of dit is wat Ma my wysgemaak het. Dus beaam ek nie Duiker se stelling nie.

Ek neem aan Sussa ken nie een van die twee persone in die foto nie, want sy praat nie saam nie.

Marda verbleek en gaan sit op die naaste stoel:

          “Jy klink so seker. Maar ek kan dit nie glo nie. Ek ken darem my eie pa en ma se name en vanne.”

Duiker antwoord ongeskik:

          “Natuurlik is ek fokken seker.”

Hy gaan sit en ek gaan sit langs hom reg oorkant Marda.

          “Jy sê jou ma is die enigste kind. Het jy jou oupa en ouma aan haar kant geken?”

Sy frons effens voor sy my antwoord:

          “Nee, hulle was al oorlede. Maar Mamma het baie van hulle gepraat.”

Duiker tree toe tot die gesprek:

          “Weet jy wat hulle name was?”

Sy kyk van Duiker na my en terug.

          “Mamma het altyd net van Oupa Grootgert gepraat. En omdat haar nooiensvan Bruwer is neem ek aan Oupa se van moes ook Bruwer gewees het?”

          “Het jou Pa enige familie waarvan jy weet?” probeer ek weer.

Sy trek haar lippe op ‘n tuit en skud haar kop ontkennend:

          “Hy het af en toe verwys na sy tweeling broer. Maar hy het nooit sy naam genoem nie en hy het nie veel oor hom te sê gehad nie.”

Ek draai na Duiker:

          “Jy sal weet of Pa familie van enige aard gehad het? Ek kan geen familie onthou nie. Net Ma se suster Ant-Milly.”

Duiker antwoord beslis:

          “Nee, Loopdop het nooit van familie gepraat nie. As hy gehad het, het hy nooit daaroor gepraat nie.

Ek staan op en kyk na die ander portrette. Dis meestal maar van Marda se prestasie met perde en skoolfoto’s. Ek voel weer hoe die magteloosheid my toekolk.

Marda staan op:

          “Kom ons gaan eet eers. Dan kan ons na ete bietjie gaan rus en dan kan ons hierdie saak verder probeer uitpluis. Ek dink Daan en Dawie wil seker ook terugkom by hulle boerderye.”

Ons streep agter haar aan tot in die eetvertrek. Die lang tafel in die middel van die vertrek is keurig gedek.

Marda wys vir ons waar ons moet sit en gaan sit self aan die punt van die tafel.

As almal hulle plekke ingeneem het hou sy haar hande uit weerskante van haar met die handpalms na bo vir die persoon om haar hande vas te hou.

Ons hou mekaar se hande ongemaklik vas terwyl sy ‘n kort tafelgebed doen.

Nadat sy amen gesê het, deel sy bietjie nuttelose inligting met ons.

          “Pappa het altyd aan die kop van die tafel gesit. Maar toe hy aftree en ek die boerdery oorneem het hy geskuif en gesê dis die Baas van die plaas se plek. Dis hoekom ek nou hier sit.”

Niemand antwoord haar nie en as die kos op die tafel geplaas word, kom ek agter aan die geluide wat my ingewande maak dat ek honger is.

Ons eet in stilte. My reisgenote val ook honger weg en niemand sien kans om die kos met ‘n pratery te bederf nie.

Toe Duiker sy bord terugstoot nadat hy alles verorber het wat hy vir die tweede keer ook geskep het, vra hy:

          “Waar is jou ouers?”

Marda vee liggies met die servet oor haar mond:

          “Hulle is weg Kaap toe vir die naweek. Ek verwag hulle môremiddag terug.”

Ek en Duiker kyk vir mekaar. Die boodskap wat oorgesein word is duidelik.

“Ons moet hier probeer bly tot more.”

As die twee jongmans opstaan en aandui dat hulle gaan vertrek, staan Duiker, Skippie en Sussa ook op en stap saam met hulle uit.

          “Ons gaan gou rook.” verduidelik Sussa onnodig so in die uitstap en hulle los my alleen by Marda.

Ons sit in stilte. Ek bly bewus van haar skoonheid. Donker hare en blousel blou oë. Haar hoë wangbene het ‘n natuurlike blos op.

Ek kan aan niks dink om te sê om die stilte te verbreek nie. Sy klaarblyklik ook nie, want sy vra:

          “Gaan jy nie ook rook nie Jannus?”

          “Nee, nee ek rook nie. Bierdrink is lekkerder en vloek is goedkoper.” antwoord ek.

Sy lag effense en sê met opgetrekte wenkbroue:

          “Ja ek hoor julle spaar nie die vloekwoorde nie. So verskoon my maar as ek jou reghelp as jy vloek.”

Ek antwoord nie en die stilte omring ons weer.

Ek hoor die twee bakkies wegtrek en daar verloop nog ‘n geruime tyd voor die ander drie weer inkom.

Sussa val met die deur in die huis:

          “Boeta ons moet miskien maar begin terug ry. Jy kan mos maar ‘n afspraak maak vir sodra die oom terug is, dan kom ons weer.”

          “Sal dit jou pas as ons dit eerder op die manier doen?” vra ek beleefd

Sy beaam dit en ons begin aanstaltes maak om te vertrek.

Met die eerste draai van die aansitter vat die bakkie nie soos gewoonlik nie.

Ek probeer ‘n tweede en ‘n derde keer, maar die voertuig karring sonder dat daar iets gebeur.

Dis toe ek die enjinkap se skakel trek wat Duiker uitspring en vir ons ander drie insittendes sê:

          “Gaan julle maar eers weer in. Ek sal kyk wat fout is. Ek ken mos darem hierdie enjins asof ek dit selwers aanmekaar gesit het.”

My kop sê vir my Duiker het met die enjin gepeuter. Hy het nie verniet die sleutel gevra om kwansuis sy sigarette uit die bakkie te kry nie.

Ek stap na Marda toe waar sy op die stoep staan en voel soos ‘n jongetjie wat vir die eerste keer ‘n meisie wil uitvra toe ek vir haar sê:

“Dit lyk my jy het ons vir nog ‘n rukkie langer as wat jy gereken het.”

Sy glimlag en kyk na Duiker wat gebukkend oor die enjin staan.

          “Weet die Oom darem wat hy doen? Ek kan gaan help. Ek weet darem heelwat van enjins af.”

Sy stap ook sommer oor na waar Duiker besig is. Hy ruk regop van skrik as sy skielik agter hom praat:

“Kan ek help Oom? Ek we …”

“Nee, nee, nee … ehe … ek sal self regkom Juffertjie.” Hy kry haar ook sommer aan die skouers beet en loop met haar tot by ons op die stoep.

          “Die meisiekind wil my nou help met die enjin. Maar dis nie ‘n donnerse vrou se werk nie. Vat haar dat sy vir julle ‘n dop gaan gooi of iets.”

Sussa stap saam met Marda in en ek en Skippie loop saam met Duiker tot by die bakkie. Terwyl ons oor die enjin leun en Duiker onbenullig hier en daar vroetel sê ek:

          “Ek hoop jy kan regmaak wat jy onklaar gemaak het Duiker.”

Hy kyk my verleë aan en trek sy skouers so halfmas op as hy antwoord:

          “Ja nee ou Jannus-man. Dis net hierdie klein bliksem wat ek so bietjie los gewoel het. Maar ek sal dit môre eers kan regkry. Want ek wil hier wees as Loopdop en my Sustertjie hier aan kom.”

Hy raak aan ‘n draad terwyl hy praat. In my hart is ek bly maar hoop terselfdertyd dat hy weet wat hy doen. Ek sou ook graag hier wil wees as Marda se ouers op die plaas aankom.

          “Gaan julle ook maar eers in en sê ek sê dis iets wat los geskud het van die grondpad en ek moet dit eers soek.”

Skippie hou my terug as ek by die stoep wil oploop.

          “Ou Jannus sy’s ‘n mooie, hierdie een. Jy moet kyk hoe jy daar kan regkom. Ek meen te sê. Jy is nou wel al amper oor die fokken muur en sy ‘n jongbok. Maar give it a go”

          “Ag Skippie jy is helemal laf man. As haar pa, my pa is soos ons dink is sy my suster.”

Skippie laat hom egter nie van stryk bring nie.

          “Dis waar jy die fout maak, onthou, daardie ou donner Dirk Bruwer is jou pa want ou kens Netta het mos Babbels se kind gevat. En dit was jy.”

Ek los vir Skippie buite as ek die stoep oploop en die huis binnegaan sonder om hom te antwoord. Die sake is nou al vir my so deurmekaar, ek kan nie met sekerheid sê dat ek weet wie ek is nie.

Ek kry vir Sussa en Marda besig in die kombuis.

          “Marda sê terwyl ons nou hier is vir die aand, moet ons braai. Ek hoop jy weet hoe om te braai Boeta.”

Voor ek nog kan antwoord dat ek ‘n baas-braaier is, lag Marda en sê:

          “Nee ou Kleintjie kan sommer vir ons braai. Hy sal in die gesig gevat voel as ‘n vreemde sy self opgelegde taak uit sy hande neem.”

Sy verduidelik nie wie “Ou Kleintjie” is nie en ek neem aan dat dit een van die plaasarbeiders moet wees.

Sy nooi my om by hulle te sit. Ek gaan sit sommer by die kombuistafel.

          “Sussa vertel vir my sy moet nog die dagboek waarna jy vanmiddag verwys het verder lees. Miskien kan ons dit sommer almal lees terwyl ons wag vir die vleis om gaar te raak.”

Dis Sussa wat haar van haar entoesiasme ontneem:

          “Nee ou Suster, jy kan dit maar vergeet. Ek en jy kan dit lees, maar hierdie manne sien dit as te soetsappig. Want Netta skryf met die emosie van ‘n vrou. En hulle is mos te macho om dit te hoor.” Sy knik in Marda se rigting en glimlag vir my.

Marda probeer weer ‘n geselsie aanknoop:

          “Sussa sê vir my jou pa was ‘n seeman.” Dit gaan deur my gedagtes dat ek dit vroeër ook vir haar gesê het. Sy vang egter my aandag met die res van die sin.

          “Dan kan jy verseker weet ons het nie dieselfde pa nie want my pa is so bang vir die see soos jy dit nie sal glo nie. Hy kom nie eens naby die strand nie.”

As ek haar antwoord weet ek dat ek myself glo:

          “Om jou die waarheid te sê, ek weet nie meer of ek enigsins ouers gehad het van wie se bloed ek werklik is nie. Want dit wat ek geglo het wel my ouers was wil nou voorkom asof alles vals is. En ek wil die raaisel so gou moontlik oplos.”

Ek word onderbreek deur Duiker en Skippie wat van buite af in kom.

          “Nee o fok Ouboet. Ek kry nie die donnerse fout nie. Ek sal môre …”

Ek val hom in die rede:

          “Duiker hou bietjie ingedagte dat hier dames in die geselskap is en let op jou taal.” Ek is verwonderd oor my reaksie. Want dit is nie asof hy nou vir die eerste keer voor die dames vloek nie.

Duiker kyk na Marda en maak verskoning.

          “Jammer Juffroutjie. Ek hoor mos nie self wat ek sê nie. Maar dis goed dat die Klong my reghelp.

Ek sal môre weer kyk as dit lig is, want nou is dit darem al te sterk skemer en myse twee oge wil nie meer kyk nie.”

Hy spreek Marda vinnig aan as hy onthou dat sy gesê het sy ken enjins.

          “En jy hoef nie kom om te help nie. Hoe gaan dit darem nou lyk as Duiker Kotzé toelaat dat ‘n meisiemens die werk doen.

As al die voorbereidings vir die braai afgehandel is en Marda vir Kleintjie roep om die vleis te kom haal, staan Duiker nog groot en breed in die kombuis rond.

‘n Kleingeboude geel mannetjie kom die kombuis binne. Hy het Khoi gelaatstrekke. Hy hou sy hoed nederig teen sy bors vas.

As hy opkyk en vir Duiker in die gesig kyk, vries hy in sy spore. Dan laat hy sy kop vinnig sak en draai so dat hy met sy rug na Duiker toe staan.

Maar Duiker wat hom herken gee een lang tree in sy rigting. Draai hom aan sy skouers om soos wat hy vroeër met Marda gemaak het. Terwyl hy sy groot hande om die man se boarms klamp praat hy hard, byna bulderend. Dit laat my dink aan die aand toe hy my in die kroeg herken het.

          “Klein? Jou ou donner! Jy leef! Jy leef die fok weet regtig! Jy is nie dood nie!”

Hy vou die man teen sy bors vas. Dié se bene swaai los en hulpeloos voor Duiker rond.

As ek verbaas na Duiker kyk, sien ek hoe die trane onbeskaamd, stil oor die grootmens se wange rol en ek weet hier steek vir die eerste keer ‘n sleutel in die slot van die deur wat so dig toe bly.